قلم

والقلم وَما یستُرون

ن، سوگند به قلم و آنچه (با آن) می‌نگارند،

مَاۤ اَنتَ بِنِعۡمَةِ رَبِّک به مجنون

که) تو، با نعمت (پرورش وحی از) پروردگارت، دیوانه نیستی.

وَ إِنَّ لَکَ لَأجرًا غیر ممنون

و بی‌گمان، تو را همواره پاداشی بی‌‌منت و پایدار است.

وَإِنَّكَ لَعلی خُلُقٍ عَظیم

(که) در کدام یک از شما (عقلی) آتشبار (و) آشفته است.

فَسَتُبۡصِرُ وَیبصِرون

و به‌راستی که تو بر خُلقی بس بزرگ سلطه داری.

بِأَییِّكُمُ المفتون

پس به زودی خواهی دید و خواهند دید،

اِنَّ رَبَّک هُوَ اَعلَم بِمَن ضَلَّ عَن سَبِیلِهِۦ وَهُوَ اَعلَم بل مهتدین

همانا پروردگارت، (هم)او بهتر می‌داند چه کسی از راهش منحرف شده، و (هم) او به راه‌یافتگان داناتر است.

فلا توطی المکذبین

پس، از تکذیب‌کنندگان فرمان مبر.

ودو لَو تودهین فَیُدۡهِنُونَ

دوست داشتند اگر (با آنان) نرمی کنی تا (با تو) نرمی نمایند.

توطی کُلا حلّافٍ مَهین

و از هر قسم‌خورنده‌ی بی‌مبالات بس فرومایه‌ای فرمان مبر،

هَمَّاز مَشّا بِنَمِین

(که) بسیار عیب‌جوست و برای خبرچینی پیاپی گام برمی‌دارد،

مَنّاع لِلْخَیر معتدی اسیم

و بسی مانع از خیر، متجاوز و گناه‌پیشه است،

عُتُل بعد ذَ ایمان لِکَ زَنِیمٍ

ترک‌کننده‌ی تمامی فضیلت‌ها و عمل‌کننده‌ی به همه‌ی رذیلت‌ها (و) پس از آن بی‌تبار است.

ان کانا ذا مال وَبِنینا

(برای) اینکه صاحب مال و پسرانی بوده،

اِزا تتلی عَلَیه آیاتُنا قالَ اساطیر الاولین

هنگامی که آیاتمان بر او خوانده شود گوید: «(این‌ها) افسانه‌های پیشینیان است.»

سَنَسِمُهُۥ علی الخرطوم

زودا که بر (بینی همچون) خرطوم(اش) داغ (رسوایی) نهیم.

بَلَوناهُم بَلونا اصحاب الجنّة اِذ اقسمو لَیَصۡرِمُنَّهَا مُصۡبِحِینَ

ما بی‌گمان آنان را همان گونه که باغداران را آزمودیم، -چون سوگند خوردند بی‌چون صبحگاهان برخیزند و (میوه‌ی) آن (باغ) را همواره برچینند- مورد آزمایش قرار دادیم.

یستثنون

حال آنکه (این اموال را برای بینوایان) استثنا نکنند.

فَطَافَ عَلَیهَا طائف مِّن رَبِّک وَهُم ناعیمون

پس در حالی که آنان خواب بودند، (بلای) گردشگری (بر سروسامانشان) از جانب پروردگارت بر آن (باغ) به گردش درآمد.

فَأَصۡبَحَتۡ کالصریم

پس (آن) باغ (آکنده) همچون برکنده شد.

فتناداو مُصۡبِحِینَ

پس (باغداران) بامدادان یکدیگر را ندا در دادند.

اَنی اغدو علی حرثیکم اِن صَـٰرِمِینَ

که: « اگر میوه‌چین هستید بامدادان سوی کشت خویش روید.»

فانطالقو وَهُم یتخافتون

پس (خستند و) رستند درحالی که (خود را از بینوایان) بسی پنهان می‌کردند.

ان لا یدخولنها الْیَوْمَ مسکین

که: «امروز هرگز نباید در باغ، بینوایی بر (مَنظر) شما درآید.»

وغداو علی حرد قادِرینَ

و صبحگاهان در حالی که خود را بر منع (بینوایان) توانایان و تقدیرکنان می‌دیدند، رفتند.

فَلَمَّا رَأَوۡهَا قالوا لَضالّونَ

پس چون آنان را دیدند گفتند: «همواره ما همی (از) گمراهانیم.»

نَحنُ محرومون

«(نه!) بلکه ما (از) محرومانیم.»

قالَ اوسطهم الم اَقول لَکُم لولا تسبیحون

میانه‌روتر‌شان گفت: «آیا به شما نگفتم (چرا خدا را) به پاکی نمی‌ستایید؟»

سُبۡحَـٰنَ کُنّا ظالمین

گفتند: «پروردگارمان! تو را به پاکی می‌ستاییم‌. ما همانا ستمگران بوده‌ایم.»

فَأَقۡبَلَ بَعضُم علی بَض یتلومونه

پس بعضیشان رو به بعضی دیگر آوردند، در حالی که همدیگر را به نکوهش گرفتند.

یاویلنا کُنّا طاغینه

گفتند: «ای وای برما که همواره سرکش بوده‌ایم!»

عسا رَبُّنَا ان یُبۡدِلَنَا خیرن مِنهَا اِنّا اِلی رَبّینا رَ ایمان غِبُونَ

«امید است که پروردگارمان بهتر از آن را به ما عوض دهد. ما به‌راستی سوی پروردگارمان مشتاقانیم.»

کَذَ ایمان لِکَ العذاب ولعذاب الآخرة اکبرو لَو کانو یَعْلَمُونَ

عذاب (دنیا) چنان است، و عذاب آخرت - اگر می‌دانستند- بی‌چون بزرگتر است.

اِنَّ للمتقین عِندَ رَبِّهِم جنّت النعیم

بی‌گمان برای پرهیزگاران، نزد پروردگارشان باغستان‌های پرناز و نعمت است.

اَفا نَجْلُ المسلمین کالمجرمین

پس آیا فرمانبرداران را چون مجرمان و (نافرمانان) قرار خواهیم داد؟

لَکُم کیف تحکمون

شما را چه شده‌؟ چگونه داوری می‌کنید؟

اَم لَکُم کِتَاب فِیهِ تَدْرُسُونَ

یا شما را کتابی (وحیانی) است که در آن (وحی) فرا می‌گیرید،

اِنَّ لَکُم فِیهِ لما تَخَیَّرُونَ

که هرچه را برمی‌گزینید، بی‌گمان برای شما در آن (کتاب) خواهد بود؟

اَم لَکُم ایمان عَلَینا بالغتٌ اِلی یوم القیامة اِنَّ لَکُم لما تحکمون

یا اینکه شما تا روز قیامت (از ما) سوگندهایی رسا گرفته‌اید که هر چه دلتان خواست همواره (به آن) حکم کنید؟

سَلْهُم ایُّهُم بِذَ ایمان لِکَ زَعیم

از آنان بپرس کدامشان بدین گمان است؟

اَم لَهُم شُرَكَاۤءُ فَلْیَأْتُوا۟ بِشُرَكَاۤىِٕهِمۡ اِن کانو صَادِقین

یا برایشان شریکانی است‌؟ پس اگر راست می‌گویند شریکانشان را بیاورند.

یوم یُکشَفُ عَن ساق ویدعون اِلی السجود فلا یستعیون

روزی که از ساق (و سوق اعمالشان) پرده برگرفته شود به سجده فراخوانده شوند، پس نتوانند (سجده کنند).

خَـٰشِعَةً ابصاروهوم تَرهَقُهُم وقید کانو یدعون اِلی السجود وَهُم سَـٰلِمُونَ

چشمانشان خاشعانه [:برهم] است و ذلت آنان را فراگرفته‌. در حالی که همواره به سجود دعوت می‌شدند (سجده نمی‌کردند) با آنکه سالم بودند.

فَذْرِنی ومَن یوکَذِّبو بِهَـٰذَا الحدیث سَنَسْتَدْرِجُهُم حیثو یَعْلَمُونَ

پس مرا رها کن با کسی که به این حدیث (قرآن) تکذیب می‌کند. زودا (که) آنان را در عذاب پیاپی داخل می‌کنیم، بدان گونه که نمی‌دانند.

واملی اِنَّ کَیدِی متین

و برایشان مهلت می‌دهیم. بی‌گمان کید من پای‌برجاست.

اَم تسألهم فَهْم مِّن مغرم مُثقلون

یا از آنان اجری می‌خواهی، پس ایشان از زیانشان گران‌بارند.

اَم عِندَهُمُ الغیب یکتبون

یا نزدشان غیب است، پس ایشان (آن را) می‌نویسند؟

فاصبر لِحُکم رَبِّک تَکُن کَصاحِبِ الحوت اِذ نادیا وَهُوَ مکظوم

پس برای حکم پروردگارت صبر کن، و مانند همراه ماهی [:یونس] مباش، چون (خدا را) ندا در داد در حالی که غضبش فرونشسته بود.

لَولا ان تدا ایمان رَکَهُۥ نعمت مِّن رَبِّهِۦ لَنُبِذَ بلعارا وَهُوَ مذموم

اگر نعمتی از پروردگارش او را در نیافته بود، بی‌گمان در بیابان (خشک و بی‌آب و گیاه) افکنده می‌شد در حالی که مذموم بود.

فَاجْتَباهُ رَبُّهُ فَجَعَلَهُۥ مِنَ الصالحین

پس پروردگارش او را برگزید و از شایستگانش نهاد.

وَإِن یکاد الذین کَفَرُوا۟ لَیُزۡلِقُونَكَ بِأَبصارِهِم لَمَّا سَمِعُوا۟ الذکر وَیَقُولُونَ اِنَّهُ لَ مَجْنون

و بی‌گمان کسانی که کافر شدند، نزدیکند بی‌امان تو را به هنگامی که ذکر [:قرآن] را شنیدند با چشم‌هایشان متزلزل کنند، و گویند او همواره بس مجنون است.

وَما هُوَ اِلا ذکر ل للعالمین

در حالی که او جز یادواره‌ای برای جهانیان نیست.